Overzicht

Voedsel afval een last? Integendeel! Zo profiteert het grootste voetbalstadion van Amsterdam

Duurzame sportinnovatie

Gemiddeld rijdt een vuilniszak in Nederland 84 kilometer voordat deze in een verbrandingsoven belandt. Dat komt neer op 86 miljoen kilometer transport per jaar en ruim 177.000 ton CO₂-uitstoot. Wil je dat transport compenseren, moet je jaarlijks 2,7 miljoen volwassen bomen planten. Bovendien bestaat veertig tot zestig procent van ons afval uit organisch materiaal, dat voor het overgrote deel water bevat en in de grijze bak belandt. Tijd om hier verandering in te brengen, dacht The Waste Transformer-CEO Lara van Druten in 2014.

Redactie 11 januari 2024, 11:00

Haar oplossing? Een biovergister, ook wel Waste Transformer genoemd: een lokale installatie in een zeecontainer die voedselafval omzet in het biogas en natuurlijke, vloeibare meststoffen als alternatief voor kunstmest. Met het biogas wordt in de biovergister schone elektriciteit opgewekt. Die vloeit deels terug naar het aanpalende bedrijf en wordt deels gebruikt om de biovergister te draaien. Een innovatie waar steeds meer stadions gebruik van maken.

Foto door Coen Bakker

Wereldwijd actief

Coen Bakker is marketing manager bij The Waste Transformers. ‘De Waste Transformers zetten we neer op locatie. Dat scheelt afvalophaalkosten. Ook het feit dat je daadwerkelijk ziet wat er met het voedselafval gebeurt, stimuleert daarnaast om echt te scheiden. Europese wetgeving verplicht dit zelfs vanaf 1 januari 2024.’

Het bedrijf begon met een proef in het Amsterdamse Westerpark, maar is inmiddels wereldwijd actief. De modulaire biovergister staat bijvoorbeeld in sloppenwijken in Sierra Leone, een winkelcentrum in Kaapstad en naast het meest bekende voetbalstadion van Amsterdam.

Bakker: ‘Dat laatste is ontstaan toen de gemeente Amsterdam op zoek was naar een manier om beter met voedsel afval om te gaan, vooral in het stadsdeel Zuidoost. In een consortium met onder andere het stadion, ziekenhuis AmsterdamUMC, een aantal daar gevestigde grote bedrijven en een gemeente Amsterdam kwamen we tot deze uitkomst.’

Groeitest om groente te kweken op nutrienten uit voedselafval. Foto door Coen Bakker.

Eerste jaar 350 kilo voedselafval per dag

Luc Mureau, verantwoordelijk voor Innovation & Advisory bij het stadion: ‘Sinds juli 2023 staat de biovergister er daadwerkelijk. De ‘Waste Transformer draait altijd, ook als er geen voetbalwedstrijden, concerten, zakelijke conferenties of andere evenementen in het stadion plaatsvinden. De biovergister zet in jaar één per dag zo’n 350 kilogram voedselafval om in energie en natuurlijke meststoffen. Dit moet in de komende jaren stijgen tot 1.800 kilogram voedselafval per dag. Dat komt ook van omliggende panden, zoals dat van ING en de Ziggo Dome. Daarmee wekt het ieder jaar 92.000 kWh stroom op, vergelijkbaar met het jaarlijkse energieverbruik van 33 Nederlandse huishoudens.’

Wastetransformers in Amsterdam. Foto door Coen Bakker.

Samenwerking met de UEFA

Toen de UEFA, het controlerend orgaan voor voetbal tussen Europese voetbalteams, hoorde van dit project nam het contact op met The Waste Transformers.

Bakker: ‘De UEFA wil graag de duurzaamheid in het voetbal verhogen. Onder dertig grote Europese voetbalclubs heeft het daarom interviews afgenomen. Centraal stonden vragen als wat er nu met het voedselafval gebeurt en of het gescheiden wordt. De gedeelde intentie is om uiteindelijk bij iedere grote club in Europa een Waste Transformer te hebben draaien. Dat gaat natuurlijk stapsgewijs, maar we plaatsen binnenkort een exemplaar naast een sportcomplex in Zwitserland.’

Positieve neveneffecten

Bakker ziet dat de Waste Transformers naast voetbalstadions inspirerend werken. ‘Per wedstrijd bereik je bij grote profclubs al 30.000 tot 60.000 supporters. Zelf zijn ze misschien niet altijd even nauwkeurig met het voedselafval scheiden thuis. Onbewust nemen ze daar toch kennis over mee naar huis. Door communicatie in het stadion, bordjes die ze zien in de rij voor horecagelegenheden over voedselafval of door meldingen op hun ticket. Daarnaast willen steeds meer clubs hun merchandise verduurzamen. Denk aan de verkoop van een Food Waste Groeikit. Deze groeikit bevat alles wat je nodig hebt om zelf een mini-sportveldje in je achtertuin aan te leggen, met graszaden en de natuurlijke meststoffen gemaakt van voedselresten van de club. De fles is een leuke en laagdrempelige manier om fans te inspireren en informeren over het belang van voedselverspilling. Ik ben ervan overtuigd dat al dit soort uitingen samen hun duurzaamheidsdenken vergroot.’

Naar de Olympische Spelen?

Volgens Bakker reikt de potentie van de Waste Transformer bovendien verder dan het voetbal. ‘Dat komt mede omdat de biovergister de stadions niet alleen van schone elektriciteit voorziet. Ook levert het natuurlijke vloeibare meststoffen op die het vervuilende kunstmest kunnen vervangen. Momenteel worden er langlopende testen gedaan om professioneel sportgras te laten groeien op meststoffen van voedselafval uit een Waste Transformer. Clubs kunnen hiermee hun CO₂-uitstoot enorm verlagen, het is beter voor de grond en daarmee wordt water beter vastgehouden tijdens droge periodes. Voor alle sporten waarbij je op gras speelt, zoals cricket en golf, is dat een extra meerwaarde.

Met TeamNL zijn we daarnaast in gesprek om te kijken op welke manier we samen kunnen optrekken, bijvoorbeeld tijdens de aankomende Olympische Spelen in Parijs. Concrete plannen zijn er nog niet, maar ideeën des te meer.’

Vooralsnog zijn de modulaire biovergisters alleen te koop, maar het bedrijf denkt ook over ‘waste-as-a-service’. Bakker: ‘Dan betaalt een locatie alleen voor energieafname en een bedrag op basis van de hoeveelheid afval. Ook kan er een deel van de vloeibare meststoffen zelf worden gebruikt om de kosten van kunstmest te laten dalen. Die kosten liggen hoe dan ook lager dan wanneer je het afval op een andere manier laat verwerken. Uiteindelijk is ons doel om op iedere hoek van de straat een Waste Transformer te hebben staan – van Nederland tot Afrika.’

Meer informatie

Kijk hier voor meer informatie over The Waste Transformers.

Gerelateerd nieuws