Sportinnovator

Martin Olde Weghuis is kwartiermaker van het Sport Innovation Center Twente. Hij kent het werkveld van binnenuit: 30 jaar werkte hij als innovatiedirecteur bij Koninklijke Ten Cate, fabrikant van onder meer kunstgras, en hij was een decennium lang betrokken bij de landelijke opbouw van de Sportinnovator-centra. Toen de vorige directeur van het Sport Tech Center met pensioen ging, was Olde Weghuis een logische keuze als tijdelijke kwartiermaker: “Ik kende het MKB-netwerk in Twente al redelijk goed en ik ben ook goed thuis op Hogeschool Saxion en de Universiteit Twente.” 

Sport Innovation Center Twente is als laatste aangesloten bij het Sportinnovator-netwerk. “We hebben eerst onze een eigen invalshoek bepaald. Als tien innovatiecentra zich op het thema bewegen richten, kan het zijn dat ze onderling gaan concurreren. Om dat te vermijden hebben we eerst heel bewust gezocht naar wat bij het karakter van Oost-Nederland past en waar in de markt behoefte aan is.”

Het Sport Innovation Center Twente is daarom gespecialiseerd in sensoriek en slimme materialen, materialen die van vorm kunnen veranderen door prikkels van buitenaf zoals druk, beweging of temperatuur. De regio heeft een traditie in hightechsystemen: Movella (het voormalige Xsens, gespecialiseerd in bewegingssensoren) is een van de medeoprichters van het centrum. Daarnaast werkt het Sport Innovation Center Twente nauw samen met de Universiteit Twente, Hogeschool Saxion, Profit, het Medtech Center Twente en een netwerk van fysiotherapeuten en regionale bedrijven. 

De projecten die daaruit voortkomen, laten zien hoe breed de ambitie reikt. Een grote ontwikkeling is bijvoorbeeld het onderzoek naar bionische ledematen die rechtstreeks vanuit de hersenen worden aangestuurd. Het doel van het project is dat iemand in 2030 met een bionisch been de 250 kilometer van de Marathon des Sables door de woestijn loopt. Projectleider Stefan van Roon liep in het najaar van 2025 zelf een woestijnloop om aan den lijve te ervaren wat je daarvoor moet doorstaan. Olde Weghuis: “Dit deed hij met de vraag: als je dit als valide mens loopt, waar moet je dan rekening mee houden? Denk aan stof, extreme weersomstandigheden, dat soort dingen. Die ervaringen worden vertaald naar de elektronica en de sensoriek.” 

Dichter bij de dagelijkse praktijk is WearM.AI. Het bedrijf ontwikkelt wearables die bewegings-, spier- en gewrichtsdata meten tijdens het sporten; denk aan een kleine sensor in een hardloopschoen die spierbelasting, druk op gewrichten en vermoeidheid registreert. AI-algoritmes analyseren die data vervolgens om overbelasting te voorspellen en persoonlijke trainings- of hersteladviezen te geven. “Een digitale fysiotherapeut in je schoen”, volgens Olde Weghuis. Dr. Huawei Wang won er vorig jaar de Sportinnovator Play Offs mee namens Sport Innovation Center Twente, en gebruikt de prijs van 20.000 euro voor een pilotonderzoek met semiprofessionele hardlopers. Dat de stap naar bredere toepassingen klein is, bewijst WearM.AI al: de technologie wordt inmiddels ook verkend als hulpmiddel voor patiënten die thuis revalideren na een beroerte, in een onderzoeksproject gefinancierd door Health~Holland.

Hoe het Sport Innovation Center Twente projecten aanjaagt, legt Olde Weghuis uit aan de hand van het bedrijf Marx. Marx ontwikkelde een pad die via slimme materialen de doorbloeding van de huid stimuleert. “Marx klopte bij ons aan of wij hier toepassingen voor zagen. In dit geval hebben we ze gekoppeld aan FC Twente, om de pad bij spelers te laten testen. Zo wordt opschaling mogelijk.”

“Wij moeten het sterk hebben van vragen uit het bedrijfsleven. Centra die zijn ingebed in een universiteit, blijven zich vaak richten op wetenschappelijk onderzoek. Begrijpelijk, want daar zijn de wetenschappers voor verantwoordelijk. Wij richten ons juist op de verbinding tussen de hogeschool, de universiteit en het bedrijfsleven.” 

De organisatie vervult daarin een makelaarsfunctie: het brengt actief vraag en aanbod bij elkaar en helpt bedrijven de weg te vinden naar de juiste kennispartners en financieringsmogelijkheden. Zelf investeren doen ze niet, wel zijn ze de schakel naar subsidies en private financiering.

Olde Weghuis wil vooral niet dat het centrum een plek wordt waar ideeën op de plank blijven liggen. “Het wordt pas een innovatie als er geld mee verdiend wordt. Anders blijft het bij een idee. Wij zijn een marktgedreven stichting. We zijn de toegangspoort naar financieringsmogelijkheden, en we halen gericht vragen op uit de markt. Anders krijg je wetenschappers met leuke ideeën die nooit een markt zien. Daar waken wij voor.”

Voor de komende jaren heeft Sport Innovation Center Twente de lat hoog gelegd: meer dan vijftien innovatieprojecten moeten worden opgeschaald, met elk jaar nieuwe startups en spin-offs vanuit de samenwerking tussen hogeschool, universiteit en bedrijfsleven. 

Door verschillen in belangen zitten ze soms in een spagaat: “Als je bedrijven aanhaakt die meedoen, dan willen die vaak op korte termijn een resultaat hebben. Universiteiten staan voor langdurig onderzoek.” Maar juist die combinatie maakt het centrum als verbinder waardevol.  Ook wil Olde Weghuis de organisatie een nieuwe impuls geven. “Wij willen maatschappelijke impact maken. De ambitie is om innovaties die hun waarde in de topsport hebben bewezen, door te laten groeien naar de breedtesport en naar bredere toepassingen: van leefstijlprogramma’s en valpreventie tot revalidatie en duurzame inzetbaarheid.” Sport als testomgeving, preventie als eindbestemming.