Steeds meer trainer-coaches aan de slag met ‘Sportmonitor op Maat’
Trainers en coaches van breedte- en topsporters hebben toegang tot steeds meer data van hun sporters, zoals snelheidsgegevens, hartslag en prestatiecijfers om belastbaarheid in kaart te brengen. Maar hoe vertaal je al die informatie naar bruikbare inzichten voor de dagelijkse trainingspraktijk? En hoe betrek je ook factoren als stress, vermoeidheid en mentaal welzijn? Innovatielab Thialf ging vijf jaar geleden op zoek naar een antwoord. Samen met de Hanze, Fontys Eindhoven, UMCG en later met steun van Sport Data Valley en Sportinnovator, ontwikkelden zij Coach in Control: een online dashboard met scholingsprogramma dat inmiddels is uitgegroeid tot Sportmonitor op Maat. Een gratis tool die trainers en coaches én sporters grip geeft op trainingsdata zodat trainingen niet te zwaar zijn – zowel mentaal als fysiek.
Een praktisch hulpmiddel
"Coach in Control is gestart vanuit de wetenschap, waar heel veel kennis zit rondom trainingsmonitoring en het meten van belasting en belastbaarheid", vertelt Inge Stoter, directeur van Innovatielab Thialf. "Maar we merkten dat de toepassing in de praktijk nog lastig was. De trainer-coach krijgt heel veel data in één keer. Wat doe je daar dan mee?"
Veel sportorganisaties herkennen die uitdaging volgens Stoter. Data verzamelen lukt wel, maar hoe zet je het om in betere trainingen? Het team van Coach in Control keek vervolgens naar huidige oplossingen in de topsport, beschikbare wetenschappelijke kennis en ze ondervroegen trainer-coaches. Met die input als basis ontstond een dashboard dat objectieve en subjectieve data slim combineert en belasting en belastbaarheid inzichtelijk maakt met makkelijk te begrijpen grafieken, data uit ingevulde vragenlijsten en een trainingsplanner. Het dashboard is toegankelijk via Sport Data Valley.
Sportinnovator opende deuren naar nieuwe mogelijkheden
Toen Coach in Control vorig jaar de Sportinnovator Play-Offs won, opende dat de deur om niet alleen vanuit een wetenschappelijk perspectief naar het dashboard te kijken, maar om hier ook een goed businessmodel van te maken. Zodat het ook op de lange termijn kan blijven bestaan. Door de bijdrage kon het team deelnemen aan het SportUp Boost-programma. Een nationaal programma van Cluster Sports & Technology, Sportinnovator, Innovatielab Thialf en Orange Sports Forum dat sportstartups ondersteunt en toegang geeft tot kennis, workshops, coaching en een waardevol netwerk van partners. “We hadden het dashboard, maar bijvoorbeeld nog geen aanbod voor extra scholing en ondersteuning”, vertelt Stoter.
Tijdens het SportUp Boost-programma ging een van de toegepaste wetenschappers langs verschillende organisaties. “Welk probleem lossen we eigenlijk op? Waar ligt de echte behoefte? Die nieuwe inzichten hielpen ons om de aanpak verder aan te scherpen en uit te breiden naar andere sporten.”
‘Die inzichten hielpen ons om de aanpak verder aan te scherpen en uit te breiden naar andere sporten.’
Sportmonitor op Maat
Het oorspronkelijke Coach in Control project richtte zich volledig op de trainer-coach. Maar duidelijk werd dat ook de sporter een belangrijke rol speelt in succesvolle trainingsmonitoring. Want hoe ervaren zij zelf de belastbaarheid? En hoe gaat het mentaal met ze? Dat leidde tot Sportmonitor op Maat. Doordat de sporters zelf ook worden gemotiveerd om feedback over de belasting en hun mentaal welzijn te geven, kunnen trainer-coaches hun trainingen daarop aanpassen. De sporter is zelf eigenaar van de data en bepaalt wie die mag zien. Dat is bijvoorbeeld handig in de topsportwereld, waarin sporters regelmatig van club of coach wisselen. "Ga je naar een ander team, dan kun je dus makkelijk je data meenemen."
Betere communicatie tussen coach en atleet
Het programma verandert de dagelijkse trainingspraktijk. Het motiveert sporters om data in te vullen en geeft gedifferentieerde feedback per sporter. Trainer-coaches zien nu direct wanneer een sporter een training als veel zwaarder of lichter ervaart dan bedoeld. Judotrainers gebruiken de data om het gesprek met judoka's aan te gaan. Turncoaches ontdekken patronen die blessures kunnen voorspellen. "Er kunnen daardoor heel snel aanpassingen in het trainingsprogramma gedaan. Doordat de belasting meer op maat is, gaan sporters niet alleen beter presteren, maar wordt ook het aantal blessures verminderd.”
Het dashboard wordt inmiddels door 68 coaches gebruikt, niet alleen in het schaatsen maar ook in turnen, roeien, atletiek, judo, voetbal, basketbal, badminton en hardlopen.
‘Sporters gaan niet alleen beter presteren, maar ook het aantal blessures wordt verminderd.’
De toekomst: ondersteuning op maat voor elke sport
Sportmonitor op Maat heeft duidelijke plannen voor de komende jaren. Zo wil het team coaches nog betere voorlichting en ondersteuning bieden. "We gaan indien gewenst, een wetenschapper koppelen aan deelnemers van het programma, om de trainingsmonitoring goed op gang te brengen. Deze ‘embedded scientist on demand’ helpt trainer-coaches alle data nog beter te interpreteren. Wat is relevant en met welk doel ga je meten?”
Voor coaches en trainers in Nederland is het dashboard gratis beschikbaar. Een bewuste keuze om sportdata praktisch en inzichtelijk te maken voor iedereen, voor betere begeleiding, prestaties en welzijn. Wil je ook gebruikmaken van het dashboard? Via de website van Sport Data Valley kun je je aanmelden.